อากาศกวี

-1-

ไข่ที่แตกแล้วไม่สามารถย้อนกลับคืนเป็นไข่ฟองเดิมได้ นี่คือเรื่องที่ใครๆก็รู้ แต่คนครุ่นคิดอย่าง นายวิลเลียม ทอมป์สัน เห็นว่าไม่ใช่เรื่องธรรมดา เขาจึงเริ่มต้นคิดเรื่องนี้อย่างจริงจังในปี 1849

พลังงานไม่มีวันสูญสิ้นแต่จะเปลี่ยนรูปไปเท่านั้น นั้นคือ กระบวนการที่คืนรูปไม่ได้ นิยามที่อาจฟังดูง่ายที่สุดในกฎข้อที่สองของทฤษฎีเทอร์โมไดนามิค นายวิลเลียม ทอมป์สัน กว่าจะได้ข้อสรุปนี้ก็ในปี 1874 เขาใช้เวลานานถึงยี่สิบห้าปี

ในการคืนรูปไม่ได้ของสสารหรือพลังงานนี้มีความยุ่งเหยิงในตัวเอง (เอ็นโทรปี) หรือเรียกง่ายๆว่าความไร้ระเบียบ ไข่ฟองที่แตกจึงคืนเป็นไข่ฟองที่ยังไม่แตกไม่ได้!

-2-

ความยุ่งเหยิงไร้ระเบียบในธรรมชาติถูกอธิบายเป็นทฤษฎีของนักฟิสิกส์ ไม่มีอะไรมาก ความจริงคือสิ่งที่มนุษย์อยากเข้าใจมัน อยากเข้าใจในธรรมชาติ และมันก็ถูกค้นพบ แล้วเป็นแบบเรียนให้กับมนุษย์รุ่นใหม่ๆเยอะแยะมากมาย

ความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร ไม่มีใครตามมันทันในยุคแบบนี้

ความทุกข์แบบอดีตกับปัจจุบันคงแตกต่างกันมาก ในยุคที่ไม่มีรถยนต์ ผู้คนคงไม่ต้องปวดหัวกับปัญหารถติด ในยุคที่ยังไม่มีโทรศัพท์มือถือ คนยุคนั้นคงไม่ต้องเจอความทุกข์แบบไม่มีขอบเขตของเวลา

โลกของความสั่นไหว มีแรงเหวี่ยงมากพอให้ความยุ่งเหยิงไร้ระเบียบเกิดขึ้นเป็นพายุในหัวและใจมนุษย์ ข่าวการฆ่าตัวตายของฝรั่งคนหนึ่ง ยิงตัวตายด้วยลูกปืนที่เป็นตะปูฝั่งกะโหลกนับร้อยตัว เขาทนอาการเจ็บปวดนั้นไม่ได้ จึงต้องพึ่งมือหมอในที่สุด ข่าวสรุปว่าเขารอดพ้นความตายอย่างหวุดหวิดและมีชีวิตอยู่ในโลกที่เขาคิดว่าบัดซบนี้ต่อไป

ดาบสองคมของการคิดค้นมันสั่นไหวให้โลกผจญปัญหามากมาย นิวเคลียร์ ฝนเหลือง....

-3-

ช่วงเวลาของการครุ่นคิด อารมณ์ที่สั่นไหว ศิลปินอย่างโกแกง (1848) ทำงานด้วยการสาดสีลงเฟรมผ้าใบ

นักปั้นอย่าง โอกุสต์ โรแดง (Auguste Rodin1872)หยิบดินขึ้นนวดและบีบป้ายจนเป็น ประติมากรรมชิ้นสำคัญ นักคิด(Thinking man)

และนายวินเวนต์ แวนโกะ สะบัดสีให้โลกขานรับท่ามกลางสภาพจิตที่เศร้าหม่องอย่างที่สุดเท่าที่มนุษย์จะมี เป็นภาพThe Starry Night (1889)

ผลพวงความสั่นไหวในใจศิลปินส่งพลานุภาพของศิลปะให้สะท้านยิ่งในยุคก่อนศตวรรษที่19จะมาถึง

-4-

หัวสมองมนุษย์มีทั้งด้านบวกและลบวิ่งขึ้นลงไม่หยุดนิ่ง

ความสั่นไหวของหัวใจถ่วงดุลน้ำหนักให้ความคิดอยู่หมัด ท่านหลวงพี่ไพศาล วิสาโลแห่งวัดสุคะโต เคยทักให้หยุดคิดแล้วหันมาดูใจตัวเองอย่างมีสติ การเกิดดับอย่างต่อเนื่องยาวนานของความคิด

วันที่หยุดนิ่งวันแรก บนเทือกเขาแห่งท่ามะไฟหวาน สงบยามกลางวันและสงัดนักยามกลางคืน ทำให้ความคิดแตกกระจายเป็นเสี่ยง ฟุ้งซ่านไม่เป็นชิ้นดี

ท่ามกลางความนิ่งเงียบของกระท่อมไม้กลางป่า ความคิดกระจัดกระเจิงถึงกรุงเทพ หลวงพี่ว่าอยู่ให้นิ่งไม่ได้ใช่ไหม มันคอยฟุ้งซ่าน เรายิ่งคิดมันยิ่งปรุงแต่ง และความอยากความทุกข์ตามมาไม่รู้ตัว

ความกระจ่างใสหัวใจเกิดขึ้นเฉียบพลัน

อ๋อ แค่นี้เอง สติ!

ติช นัท ฮันท์ พระชาวเวียดนามสอนว่า ล้างจานเพื่อล้างจาน, กินส้มเพื่อกินส้ม คนเรากินส้มหมดเป็นลูกแต่หัวสมองคิดแต่เรื่องโปรเจคต่างๆ ส้มหมดไปแล้ว แต่ยังไม่รู้ถึงรสส้มนั้นเลย

-5-

ไข่ที่แตกแล้ว ย่อมกลับคืนสู่สภาพไข่ฟองเดิมไม่ได้

แต่ก่อนไข่จะแตกหากเรามีสติ หลายปัญหาคงไม่เกิดขึ้น

สั่นไหวเท่าใด หัวใจก็ยิ่งต้องหยุดนิ่ง