อากาศกวี

..

..

..

-1-

มีคนถามว่า จะทำงานเอาตังค์หรือเอากล่อง ?

ไม่ตอบแต่กลับหยิบนิทานปลาดาวฉบับเดิมๆ เล่าอย่างสั้นๆ ให้ฟังก่อน เรื่องมีอยู่ว่า...

ณ ชายหาดแห่งหนึ่ง เป็นทะเลแถบที่มีปลาดาวอาศัยอยู่เยอะมาก
ในยามเช้าเมื่อน้ำทะเลลด คลื่นซัดปลาดาวทั้งตัวเล็กตัวใหญ่ขึ้นเกยชายหาด ตลอดริมฝั่ง มีปลาดาวเกยหาดอยู่มากมาย ในขณะเดียวกันแสงแดดก็เริ่มร้อนขึ้นเรื่อยๆ แสงแดดทำให้ปลาดาวตัวเล็กตัวน้อยบนชายหาด เริ่มแห้งตายไปทีละตัว ทีละตัว

ชายหาดซึ่งยาวแสนไกล ปรากฏภาพเด็กหนุ่มเดินมาจากด้านหนึ่งของหาด ก้มลงที่ผืนทราย หยิบปลาดาวขึ้นมาหนึ่งตัวแล้วโยนปลาดาวตัวนั้นลงสู่ทะเล เขาทำซ้ำอย่างนั้น เดินจากหาดด้านหนึ่งสู่อีกด้านหนึ่ง หยิบปลาดาวแล้วโยนสู่ทะเลตัวแล้วตัวเล่า ไม่มีใครรู้ว่าเขาทำอย่างนี้ตั้งแต่เมื่อไหร่และนานแค่ไหน

อยู่มาวันหนึ่ง ชายชราคนหนึ่งเห็นสิ่งที่เด็กหนุ่มคนนั้นทำ โยนปลาดาวลงทะเลตัวแล้วตัวเล่า ก็อดสงสัยไม่ได้ เลยเข้าไปแล้วถามเด็กหนุ่มว่า

เธอทำอย่างนั้นได้ประโยชน์อะไร หาดทรายยาวเป็นไมล์ วันนี้เธอก็ช่วยปลาพวกนั้นไม่ได้หมดหรอก

เด็กหนุ่มยังคงก้มหน้าเก็บปลาดาวแล้วโยนลงทะเลต่อไป

โถ่ ถึงเธอจะทำเสร็จในวันนี้ วันพรุ่งนี้ปลาพวกนั้นก็ต้องถูกคลื่นซัดขึ้นมาใหม่อีก แล้วมันจะแตกต่างตรงไหนเพราะยังไงเธอก็ไม่มีวันช่วยเหลือปลาดาวได้หมดทุกตัวหรอก

เด็กหนุ่มก้มลงที่ผืนทรายอีกครั้งและเงยหน้ายิ้ม แล้วแบมือมือให้ชายชราคนนั้นดูปลาดาวตัวนั้น แล้วพูดขึ้นว่า

ก็มันต่างกันที่ตัวนี้ไงครับ แล้วเด็กหนุ่มก็โยนปลาดาวตัวนั้นไปไกลที่สุดลงในทะเล

-2-

หลายคนงง แล้วมันเกี่ยวอะไรกับเรื่องที่ถาม มันไม่เกี่ยวโดยตรงหรอกครับ

นิทานเรื่องนี้ ผมฟังครั้งแรกจากค่ายๆหนึ่ง เป็นค่ายสอนหนังสือเด็กที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งในจังหวัดเลย มันเป็นเรื่องเชยๆเรื่องหนึ่งถ้าไม่คิดต่อ หรือจังหวะในการฟังไม่ดี แต่ในบางภาวะมันช่วยชำระข้อสงสัยหรือให้แง่ความคิดความเชื่อว่ามันย่อมมีความต่างในสิ่งที่ทำไปแล้วแต่อาจยังไม่เห็นผลหรือเห็นผลน้อยก็ตาม

-3-

ภาคหนึ่งหรือบางตอนที่ยังไม่ได้ถูกเล่าในนิทานปลาดาวก็คือ

เด็กหนุ่มยังคงเก็บปลาดาวโยนลงทะเลอยู่อย่างนั้นจนกระทั่ง

วันหนึ่ง เด็กหนุ่มอีกคนเดินสวนทางบนริมหาดแห่งนั้น เด็กหนุ่มคนนี้มาจากในตัวเมือง เขาอดสงสัยไม่ได้ว่าสิ่งเด็กคนนั้นทำๆไปเพื่ออะไร แต่เขาก็ไม่ได้ใส่ใจอะไร หัวเราะและเดินจากไป

วันต่อมา เด็กสาวรุ่นเดียวกัน นั่งเล่นอยู่ชายหาด ขณะที่เด็กหนุ่มเดินก้มเก็บปลาดาว เด็กสาวคนนั้นกำลังนั่งเขียนบทกวีบทหนึ่งอยู่ ภาพที่พบเห็นอยู่ตรงหน้าเด็กสาว จึงเกิดบทกวีบทเล็กๆขึ้น

หยิบชีวิตใกล้สิ้นหวัง

จากหนึ่งยังสู่หนึ่งได้

ร้อยหมื่นหรือล้านใด

จะมอดไหม้ก็ยังทำ

มิสูญสิ้นปลูกสิ่งรัก

อาจยากนักเพราะอาจช้ำ

ยาวนานกว่าทรงจำ

อยู่ในใจตลอดมา

สิ้นสูญใช่สูญเปล่า

และสูญสิ้นใช่ไร้ค่า

เศษเสาหักโค่นคา

ยังเหลือเศษให้ต่อเติม

ความหวังใช่สูญสิ้น

และเศษซากใช่ยากเสริม

แตกต่างเพราะต่อเพิ่ม

จากเศษเติมที่เพิ่มพูน

..

ส่วนต่างของความหวัง

คือส่วนยังที่เกื้อกูล

ก่อเต็มและสมบูรณ์

จากศูนย์สู่...นิรันดร

วันถัดมา เด็กสาวได้นำบทกวีเล็กๆ บทนั้น ไปอ่านหน้าชั้นเรียนในวิชาภาษาไทย ครูชอบบทกวีของเธอและถามถึงแรงบันดาลใจ เธอจึงบรรยายสิ่งที่เธอเห็นริมชายหาด เรื่องของเด็กหนุ่มและปลาดาว

ครูคนนั้นนิ่งงันและไม่ได้ถามอะไรต่อ เพื่อนๆในห้องเรียนชอบเรื่องที่เธอเล่าและอยากไปเก็บปลาดาวอย่างนั้นบ้าง เธอสัญญาจะพาเพื่อนของเธอไปในวันหยุดเรียนรวมถึงเด็กหนุ่มคนหนึ่งที่เคยเดินสวนทางกับเด็กชายปลาดาวมาแล้ว

เรื่องอาจจบเพียงเท่านี้ แต่ยัง..

เย็นวันนั้น ครูของเด็กสาว เดินทางไปที่ชายทะเลเพื่อรอพบเด็กหนุ่มปลาดาวผู้นั้น ไม่นาน เขาก็พบและเห็นภาพดังกล่าว จริงแล้วเขาเคยมาที่นี่และสนทนากับเด็กหนุ่มคนนั้นด้วยซ้ำ

เด็กหนุ่มไม่ได้เอยทัก แต่ยิ้มให้

ครูของเด็กสาวยิ้มตอบ แล้วพูดว่า มันต่างกันตรงที่ตัวนั้นจริงๆด้วยสิ

เด็กหนุ่มพยักหน้าและยิ้มให้ชายชราผู้นั้นอีกครั้งก่อนเดินก้มหน้าเก็บปลาดาวต่อไป

-4-

นิทานปลาดาวยังไม่มีคำว่าจบบริบูรณ์ เพราะภาคต่อของมันจะยังถูกเสริมต่อไปไม่รู้จบ แต่ภาคนี้เป็นฉบับวันหยุดที่ผมเขียนต่อให้กำลังใจคนที่เป็นเด็กหนุ่มว่า คนเราอาจมีความคิดความเชื่อไม่ตรงกันและวันหนึ่งเขาอาจเข้าใจในสิ่งที่ในวันนั้นไม่เข้าใจก็ได้

-5-

เดินเล่นริมหาดบนเกาะเสม็ด คิดถึงคำถามของคนนั้น ทำงานเอาอะไรนะหรอ ตังค์หรือกล่อง?

คิดถึงนิทานปลาดาวและคิดต่อไปมากกว่านั้นจนเป็นฉบับวันหยุดฉบับนี้

เห็นสิ่งที่เกยอยู่ริมหาด ไม่ใช่ปลาดาว แต่เป็นสิ่งที่ธรรมชาติแยกไว้เป็นกองๆกลุ่มๆ ในระดับที่สูงและต่ำแตกต่างกัน อืม มันก็ดีเนอะ เศษไม้ก็กลุ่มหนึ่ง เศษเปลือกหอยเศษเล็กเศษน้อยก็สูงมาหน่อย เหมือนการพบโดยบังเอิญของคนเรา เรามักเจอเพื่อนที่ใกล้เคียงกันก็ในร้านหนังสือ หรือหอศิลปะที่ใดที่หนึ่ง แม้ไปใกล้ต่างจังหวัด ก็ยังดูบังเอิญไปพบกันได้

แต่มันอาจเชื่อมต่อเสมือนเด็กสาวที่มีครูเป็นชายชราผู้นั้น ที่โยงใยถึงกันเป็นภาพจิ๊กซอขนาดใหญ่ ภาพคงไม่สมบูรณ์หากขาดชิ้นส่วนหนึ่งใดไป แต่ละส่วนอาจไม่ต่อกันโดยตรงก็ตาม

-6-

ทำงานเอาตังค์หรือกล่อง?

ก็อาจไม่เกี่ยวข้องกับนิทานเรื่องนั้นอยู่ดี ผมพยายามจบนิทานปลาดาวฉบับวันหยุดนี้อยู่แต่ก็จบไม่ลง

เหมือนภาพจิ๊กซอที่ไม่ได้ต่อกันโดยตรงละมั้ง อาจต้องใช้ชิ้นส่วนอื่นประกอบไปด้วยก่อนเรื่องนี้จึงจะสมบูรณ์

..

และเด็กหนุ่มก็ยังคงก้มเก็บปลาดาวอย่างนั้นต่อไปโดยอาจไม่ได้ทั้งกล่อง(รางวัล)หรือสตางค์เป็นค่าตอบแทน สิ่งที่ได้รับกลับคือการหันกลับมามองของคนอื่นที่คิดว่าสิ่งที่เขาอดทนทำในเรื่องยากที่จะสำเร็จ หรืออาจเป็นไปไม่ได้และไม่มีทางสำเร็จให้หันกลับมาดู ว่ามันย่อมมีความแตกต่างในสิ่งที่ได้ทำกับไม่ได้ทำ แม้มันจะต้องใช้เวลาพิสูจน์ก็ตาม

...

..