อากาศกวี

..

..

..

..

-1-

ท้องฟ้าสดใส นอนเล่น อ่านหนังสือบทกวีเล่มเล็ก รอยยิ้มแห่งฤดูกาล ของพจนา จันทรสันติ สายตากวีอย่างพจนา สัมผัสอย่างแผ่วเบา แตะต้องโลกอย่างอบอุ่น ทะนุถนอมธรรมชาติเหมือนเด็กทารกที่เพิ่งคลอดออกจากครรภ์มารดา

ความงดงามในธรรมชาติเกิดขึ้นทุกๆวันแล้วแต่ใครจะสัมผัสและแตะต้องมองเห็น ภัยในธรรมชาติก็เช่นกันเกิดขึ้นทุกวันในแต่ละพื้นที่ของโลก

ในขณะที่อ่านรอยยิ้มแห่งฤดูกาลน้ำตาแห่งฤดูกาลก็เกิดขึ้นอีกฝั่งของประเทศที่อยู่หัวของตัวขวาน ข่าวความสูญเสียจากภัยพิบัติเกิดขึ้นรุนแรงอีกหน หมู่บ้านกลางพายุฝน น้ำป่าและดินถล่มถูกรายงานข่าวก่อตัวและขยายเป็นเรื่องใหญ่ของประเทศ

-2-

ในหนังสือภาษาอังกฤษเล่มหนึ่งที่ถูกแปลเป็นภาษาไทยในชื่อ ขีดจำกัดความเจริญ หนังสือเล่มนั้นพยายามบอกมนุษย์อย่างเราๆว่า โลกเกิดมานานมากแล้วก่อนที่จะมีมนุษย์ หากเปรียบเทียบโลกมีอายุหนึ่งวัน คือมียี่สิบสี่ชั่วโมง เวลาของมนุษย์เกิดขึ้นในวันนั้นเพียงสามวินาที อายุของมนุษย์ตั้งแต่มนุษย์คนแรกจนปัจจุบันมีเวลาที่สั้นมากเมื่อเทียบกับอายุของโลก

เมื่อมนุษย์เติบโตขึ้นแค่สามวินาที แต่โลกสูญเสียสมดุลไปเกือบทั้งหมด

-3-

เมื่อโลกสูญเสียอะไรบางอย่างไป การปรับตัวของโลกย่อมเกิดขึ้น การปรับตัวของโลกสร้างปรากฏการณ์ทางธรรมชาติหลายรูปแบบ รุนแรงที่สุดในยุคนี้คือ สึนามิ

เมื่อธรรมชาติปรับตัว นิสัยของมนุษย์ยังอยากที่จะอยู่เหนือธรรมชาติ ทำทุกวิถีทาง

เพื่อนที่ญี่ปุ่นบอกว่าการพยากรณ์ในประเทศญี่ปุ่นแม่นยำมาก บอกล่วงหน้าถึงสภาพดินฟ้าอากาศ เมื่อมีการเตือนภัยล่วงหน้า และแม่นยำทำให้การเตรียมตัวหลีกหนีหรือหลบเลี่ยงมีประสิทธิภาพเพียงพอให้คนภายในพื้นที่ปลอดภัย

ในเมืองไทยข่าวภัยพิบัติเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก พื้นที่ที่ไม่เคยเกิดก็เกิด พายุ น้ำท่วม ดินถล่ม นักวิชาการสรุปว่าเป็นเพราะสภาพของโลกร้อนขึ้น ทำให้เกิดปรากฏการณ์ปรับสมดุลในธรรมชาติลานิญญ่าอะไรทำนองนั้นลานิญญ่า (ภาษาสเปนลานิญญ่า แปลว่าเด็กหญิง, เอล นิญโญ่คือเด็กชาย ที่ค่อนข้างขี้ร้อน)

จากรายงานข่าวกลางเดือนเมษา 2549 ว่า

นายศุภฤกษ์ ตันศรีรัตนวงศ์ อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา กล่าววันนี้ว่า ปีนี้จะเกิดปรากฏลานินญาขึ้นในประเทศไทย เนื่องจากน้ำทะเลฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติทำให้น้ำทะเลระเหยเป็นไอน้ำจำนวนมาก ส่งผลให้ฤดูร้อนของประเทศไทยและพื้นที่ใกล้เคียงในปีนี้มีฝนตกมาก อุณหภูมิลดลง และจากการสังเกตการณ์พบว่าอุณหภูมิของหน้าร้อนปีนี้ อุณหภูมิลดลง 1-2 องศาเซลเซียส และฤดูฝนจะมาเร็วกว่าปกติ รวมทั้งกลุ่มน้ำฝนในช่วงต้นฤดูจะตกลงมามากด้วย โดยฤดูฝนปีนี้จะเริ่มต้นขึ้นประมาณ ต้นเดือน พ.ค. จากปรากฏการณ์ ลานินญาดังกล่าวจึงทำให้เกิดผลดีต่อประเทศไทย เนื่องจากทำให้สภาพแห้งแล้งของปีนี้ลดลง

อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา กล่าวต่อว่า ปรากฏการณ์ลานินญาครั้งนี้จะไม่รุนแรง เนื่องจากน้ำทะเลสูงขึ้นประมาณ 0.5 องศาเซลเซียส เท่านั้น จึงส่งผลกระทบต่อประเทศไทยไม่มาก อย่างไรก็ตาม กรมอุตุนิยมวิทยาจะเฝ้าระวังปรากฏการณ์นี้ต่อไปอย่างใกล้ชิด

..

จากรายงานข่าว ตลกดี ฝนตกทำให้สภาพแห้งแล้งของปีนี้ลดลงและพอถึงวันจริงกลางเดือนพฤษภา 2549 ฝนดันไปตกในพื้นที่ที่เกิดปัญหาป่าไม้ถูกโค่นล้ม ปัญหาแห้งแล้งที่ว่าจะลดลงจึงไม่ได้เกิดแต่กลายเป็นเรื่องเศร้าและโศกนาฏกรรมโคลนถล่ม คร่าชีวิตชาวบ้านไปหลายหมู่บ้านแทน

-4-

เพียงผีเสื้อขยับปีกฝนจึงตก

ถ้อยประโยคงดงามนี้ยังฝั่งแน่นอยู่ในหัวใจ สอนใจให้เชื่อว่าในธรรมชาติมีความลี้ลับอยู่มากมายเกินกว่าที่คนเราที่เป็นส่วนประกอบเพียงส่วนเล็กนิดเดียวจะพยายามเอาชนะมันได้

ในชนเผ่า คนพื้นเมืองที่อยู่อาศัยในธรรมชาติ เคารพและศัรทธาต่อธรรมชาติเหนือสิ่งอื่นใด

เคยมีนักวิชาการพาคนอินเดียนแดงมาเมืองไทย พาเดินทางมาจากนิวซีแลนด์เข้ามายังป่าภาคเหนือของเมืองไทย มาพบชนเผ่าปกากญ่อของเรา ปรากฏว่าสองเผ่าที่ภาษาต่างกันภูมิประเทศต่างกัน แต่เขามีความคิดเหมือนกัน เหมือนญาติที่อยู่คนละฝั่งของโลก อาจเป็นเพราะเขาเกิด เขาเรียนรู้จากต้นไม้ ภูเขา แม่น้ำ เหมือนๆกัน เคารพเชื่อฟังธรรมชาติเหมือนกัน สิ่งที่ธรรมชาติตักเตือนจึงต้องรับฟังและปฎิบัติตาม

-5-

มนุษย์ป่าคอนกรีต มองไม่เห็นนก ท้องฟ้า ไม่ได้ยินเสียงจั๊กจั่น จิ้งหรีด ไม่ได้กลิ่นของร่วงข้าวที่แบกท้องอยู่กลางหุบเขา

เจ้าชายสิทธัตถะเดินทางหนีออกจากวังเพื่อเข้าป่าแสวงธรรมชาติ เรียนรู้ทุกข์ หาวิธีดับทุกข์ เพื่อบรรลุธรรมความจริง แต่ไม่ใช่การเอาชนะธรรมชาติ สดับฟังทั้งภายนอกและภายในอย่างแผ่วเบา

-6-

น้ำหนักของปีกผีเสื้อเบาบางเกินกว่ามนุษย์เราจะหาเครื่องมือมาทดสอบชั่งวัด มีแต่นักกวีเท่านั้นที่ค้นหาความหมายในธรรมชาติจากความลี้ลับบางอย่าง ขณะที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการการรู้ล่วงหน้าของสภาพดินฟ้าอากาศมากกว่า วิเคราะห์ด้วยสถิติตัวเลขและการคาดคะเน

เพียงผีเสื้อขยับปีกฝนจึงตก-อาจไม่มีเหตุผลเพียงพอมารองรับและอธิบายให้เข้าใจได้ ความเชื่อมโยงในธรรมชาติซับซ้อนมาก ฝนตกจึงไม่ต้องถามว่าทำไมฝนจึงตก

-7-

เมื่อธรรมชาติกำลังปรับสมดุลตามฝีมือมนุษย์ ก่อนผีเสื้อตัวสุดท้ายจะลาโลกผีเสื้อตัวนั้นอาจขยับปีกตัวเองรุนแรงกว่าเดิม วันนั้นมนุษย์เราคงไม่มีเวลามานั่งพยากรณ์อากาศล่วงหน้าและอาจไม่มีใครได้ชื่นชมธรรมชาติอีกต่อไปก็ได้

..

แต่หากเป็นไปได้อยากอธิษฐานให้แรงปีกของผีเสื้อขยับให้แรงลมพัดหอบหิ้วเอากิเลส เห็นแก่ได้ของมนุษย์ไปทิ้งในทะเลที่ลึกที่สุด แล้วนำความชุ่มเย็นแห่งสายฝนชโลมล้างคราบเปรอะในลมหายใจของมนุษย์เราให้สะอาดชุ่มปอดขึ้นจะได้ไหม

....