อากาศกวี

.

.

ทุกคนเคยฝัน ผมกำลังหมายถึงความฝันตอนกลางคืน
เมื่อกลางสัปดาห์ที่ผ่านมา ความฝันของผมประหลาดมาก
ในความแปลกประหลาด ผมว่ามันสวยงามที่สุดเท่าที่จะมีความนึกคิดได้

ภาพในความฝัน คือลูกโลกที่ลอยตัวอยู่นิ่งๆ กลางความเวิ้งว้างในจักรวาล
ที่มืดมิด แต่มีดวงดาวเล็กใหญ่มากมายเคลื่อนตัวกระจายอยู่ในจักรวาล
ลูกโลกที่หมุนอยู่ตรงหน้า และดวงจันทร์ที่เปล่งแสงอยู่ด้านหลัง
แสงสีนวลของดวงจันทร์ในความฝัน สวยงามและชัดเจนมาก
ส่วนลูกโลกก็กำลังเคลื่อนเข้าสู่ศูนย์กลางของดวงจันทร์
พักหนึ่ง...ลูกโลกก็บดบังดวงจันทร์เต็มใบ
มีเพียงแสงที่ฉายลอดออกมารอบๆ ลูกโลกเป็นวงแหวนที่กลมครอบโลกพอดี

ขณะที่อยู่ในตำแหน่งตรงนั้น
พื้นผิวโลกที่มืดดำที่อยู่หน้าดวงจันทร์ ก็ค่อยๆ มีความเคลื่อนตัว
มีเงาดำโผล่พ้นออกจากผิวโลก คล้ายๆ พุ่มไม้ กิ่ง ก้าน ใบไม้ งอกเงยออกมาจากผิวโลก
โดยยังมีแสงที่ฉายอยู่ด้านหลังจากดวงจันทร์

ถึงตรงนี้ เป็นภาพเงาโลกที่บดบังแสงจันทร์ที่มีกิ่งไม้ ใบหญ้าโผล่พลิ้วตรงผิวโลก

แล้วก็สะดุ้งตัวตื่นชั่วประเดี๋ยวแล้วก็ลงนอนต่อ

เป็นความฝันแปลกๆ เกี่ยวกับพระจันทร์กับโลก
เพราะอาจมีเหตุเนื่องมาจากการเหม่อมองพระจันทร์มากเกินไปหรือเปล่า
ช่วงพระจันทร์เต็มดวงทำเอาเรื่องอื่นๆ เป็นเรื่องจิบจ้อย

ในฝันอาจคือใต้สำนึกที่เราเก็บภาพเหล่านั้นไว้มากมายก็ได้

เย็นนี้มีเวลาเรื่อยเปื่อยเลยปั่นจักรยานเลียบถนนชายหาดไปหัวหาดด้านหนึ่ง
ตรงนั้นมีลานกว้าง ยามเย็นจะมีคนมาปูเสื่อนั่งเล่นมองพระอาทิตย์ตกทะเล

มีคนๆหนึ่ง ที่มากับดินสอ กระดาษ สี เก้าอี้และเสื่อ
ชายคนนั้นผมยาวกลางหลัง
ด๋อ คือชื่อเล่นจริงๆ หรือราชทินนามที่เพื่อนตั้งให้ก็ไม่รู้
ดำรงอยู่ได้ด้วยกระดาษและดินสอกับยามเย็นพร้อมๆ กับใบหน้าผู้คน

เมื่อมีโอกาสเหมาะๆ ผมสนใจที่ได้ไปนั่งคุยกับเขา
บริเวณนั้นจะเหมือนแกลลอรี่ ที่แสดงงานศิลปะใบหน้าผู้คนผ่านไปมาได้สัมผัส
เย็นๆ ค่ำๆ เขาจะมานั่งตรงนั้น ที่ๆ มีโคมไฟสาธารณะดวงหนึ่งกลางลานโล่งริมทะเล
รับจ้างวาดภาพเหมือน ที่ดูแล้วมันออกจะไม่เหมือนซะทีเดียว

แต่ผมรู้สึกว่า เขาเป็นคนวาดรูปที่สนุก อารมณ์ดี ไม่มีพิษภัยกับใครๆ
เหมือนมานั่งเล่น นั่งคุย แต่ก็มีคนมานั่งให้วาดและได้สตางค์อยู่เรื่อย

เย็นนี้ก็เช่นกัน เด็กผู้ชายอายุสี่ขวบหกเดือนที่นั่งอยู่ตรงหน้าโดยมีแม่ให้กำลังใจอยู่ข้างๆ
ใบหน้าเด็กน้อย กำลังจะไปปรากฏในกระดาษแผ่นขาวๆ ด้วยดินสอสองบีที่เหลาไว้เรียวยาว
โครงร่างของใบหน้าเกิดขึ้นก่อนรางๆ
ตามด้วยคิ้ว สันจมูก และริมฝีปาก
เขาร่างเร็ว และเส้นสายก็ได้ด้วยความมั่นใจ

ตอนนี้มีคนมามุ่งดู ลุ้นกับภาพที่กำลังจะชัดขึ้นเรื่อยๆ
เด็กน้อยตรงหน้า อยากเป็นทหาร แต่ตอนนี้ง่วงนอนเป็นที่สุดแล้ว

เสียงสนทนาของ ด๋อ กับ เด็กน้อยดำเนินมาจนถึงโครงร่างของลำตัว
เขาชวนเด็กคุย จนเด็กน้อยตาใส และมาสนุกกับเครื่องแต่งตัว
เขาอยากใส่ชุดทหาร สองบีสีดำเข้มจึงถูกร่างลงบนแผ่นกระดาษเป็นเสื้อ
ไม่นาน ภาพของความฝันของเด็กน้อยก็เป็นรูปเป็นร่างในกระดาษ
เขาเก็บรายละเอียดเล็กๆน้อยๆ ดวงตาที่เกิดเงาส่งประกายออกมาเข้าต้องใจผู้เป็นแม่จนเกิดรอยยิ้ม

นี่เป็นงานชิ้นล่าสุดเมื่อสักครู่ที่ผ่านมา
ก่อนมา ผมมีคำถามในใจมากมาย
เขาเขียนใบหน้าผู้คนมากมาย แต่ละวัน แต่ละเดือน จนเป็นปีๆ
รวมๆแล้วก็ไม่น่าจะต่ำกว่าพันหน้า
เขาเคยฝันบ้างไหม เกี่ยวกับใบหน้าผู้คนที่วาดมา

ยังไม่ทันถาม เขาวางดินสอแท่งนั้นหลังเหลือกันสองคน
ว่าจะทำงานแสดงปีหน้า เป็นนิทรรศการเดี่ยว

แล้วเรื่องเกี่ยวกับอะไรล่ะครับ
คงเป็นเรื่องที่ทำมาตลอด เกี่ยวกับแสงและเงานะ

ช่วงปีที่ผ่านมา ด๋อ ได้ค้นพบเทคนิคใหม่ เป็นการดรออิ้งลงบนแผ่นไม้
เส้นเล็กๆ กดขีดลงเป็นเส้นสาย เป็นลายละเอียดมากมาย
จากชุดแรกที่ได้ลงมือสร้างมันออกมา
เขาขยายสเกลลูกไม้เล็กๆ ที่เขาไปเก็บมาจากบนเขา
เอามานั่งดูแล้วดูเล่า
แล้วก็เอามาเป็นแบบ ขูดขีดลงเป็นแสงเป็นเงาบนแผ่นไม้แผ่นใหญ่
ไม่รู้ว่าพื้นผิวไม้ที่ก่อนถูกขีดเป็นรอยเส้นต่างๆ เขาเอามันไปผ่านกระบวนการใดมา
เหมือนรอยควันที่ผ่านการรมควันไฟไหม้ๆ จนเป็นสีน้ำตาลไหม้เข้มๆ
พอเอาเหล็กที่นำมาขูดด้วยเทคนิคการดรออิ้ง ก็เกิดเป็นเส้นลึกลงไปสีอ่อนๆ
เมื่อภาพนั้นเสร็จเป็นแผ่นใหญ่สี่แผ่นประกอบไปด้วยลูกไม้บนเขาที่แปลกตา

เขาเอาเทคนิคนี้มาทำเป็นภาพใบหน้าคนด้วยหลังจากนั้น

ก็จะทำไปแบบนี้แหละ สนุกดี เขาพูดง่ายๆ แต่ใครดูก็ว่ายากและใช้เวลานาน

นอกจากงานที่เป็นการค้นหาตัวเองแล้ว
นอกนั้นก็เป็นงานเลี้ยงชีพ เขียนรูปเหมือน เปิดสอนศิลปะกับเด็กๆ รับจ้างเขียนการ์ตูน

แต่ตอนเย็นๆ เขาจะมานั่งเล่น เขียนรูปตรงนี้ประจำ
ผมรู้สึกว่า เทคนิคการวาดรูปเหมือนของเขา จะไม่ค่อยมองหน้าคนถูกวาดเท่าไหร่
มือและคำพูดของเขาทำงานตลอดเวลามากกว่า
เป็นช่วงๆ ที่จะเงยหน้าขึ้นมามอง แล้วก็ลาก ตวัดสองบีไปพร้อมๆ กับคำถาม
นอกจากเขียนรูปเร็วแล้ว เขาซักถามเก่งด้วย
ถามโน้น ถามนี่ไปเรื่อย คล้ายกำลังค้นหาข้อมูลเบื้องหลังใบหน้ามากกว่า
นอกจากนั้น อารมณ์ขันของเขาก็สร้างความบันเทิงขณะวาดไปด้วย

มีไม่น้อยที่ลูกค้าจะกลับมาวาดใหม่ มาทีก็วาดที

เขากำลังถามผมเรื่องงานปั้น เตายังอยู่ไหม?
เขาว่าผมบ้าดี ออกจากงานมานั่งปั้นนั่งเผางาน

ลองทำงานสักชุดสิ เอาเป็นแบบที่เราอยากทำ
ปั้นอะไรก็ได้ เอาสนุกๆ ด้วย เราว่าน่าจะได้งานดีๆ นะ
ไม่ต้องรีบร้อน ทำไปเรื่อยๆ ทดลองอะไรใหม่ๆ ดู
ว่างๆ จะเข้าไปปั้นด้วย... เขาว่า

บรรยากาศสองชั่วโมงริมทะเลกับศิลปินคนหนึ่ง
ถ่ายเทแรงพลังออกมาได้อย่างไม่น่าเชื่อ

ผมปั่นจักรยานกลับบ้าน พร้อมๆ กับความหอมหวานของความฝัน
ที่อยู่ในบทสนทนา มันไม่ได้อยู่บนความเพ้อฝันลมๆ แล้งๆ
แต่วัตถุดิบที่อยู่ข้างๆ รอบตัวเขาเป็นพยานที่ได้ลงมือทำตลอดเวลา
บางค่ำคืน เขาทำงานอยู่ในบ้านเงียบๆ จนรุ่งเช้า
ไฟที่ยังสว่างในเช้ามืดนั้นบอกผมว่า เขาเอาจริงกับมัน

เขาทำงานส่งประกวดมาหลายเวที และก็ไม่ค่อยได้รางวัลอะไรกับเขา
แต่ช่วงเวลาที่เขาสร้างงานแต่ละชิ้นนั้น กลับสร้างแรงบันดาลใจใหม่ๆ
และเป็นต้นทุนกับงานชิ้นต่อๆไปได้อย่างดี

ดูเขาจริงจังกับเนื้อหามากมายเหลือเกินไม่แพ้เทคนิคที่เขาได้คิดทำ
ขณะที่ป่าทั้งผืนคือสิ่งที่เป็นความในใจ
เขาเลือกที่จะหยิบจับเพียงลูกไม้ในป่าไม่กี่ลูก
ป่าที่อธิบายด้วยเมล็ดพันธุ์ไม้เล็กๆ

เมื่อได้เห็นงานชิ้นนั้นของเขา ผมรู้สึกถึงการค้นพบ
การได้เจอ การได้เดินทางเข้าไปในผืนป่าลึกๆ
พันธุ์ไม้เล็กๆ อธิบายชวนรู้สึกมากมายกว่าการได้เห็นภาพป่าทั้งผืน

คืนก่อนการส่งงานประกวด ผมอดชื่นชมไปกับเขาไม่ได้ที่เขาได้ทำงานเสร็จ
แต่งานชิ้นนั้นก็ไม่ได้รับการเหลียวมองจากคณะกรรมการประกวดในครั้งนั้น
เพราะมันอาจดูไม่หวือหวาเท่ากับจิตรกรรมสะท้อนสังคมหนักๆ

เมื่อทุกครั้งที่ได้คุยกัน เขายังคงคิดงานอยู่ตลอดเวลา
หาหนหาทาง หา แสงและเงา ของตัวเองตลอดมา
มีบางอย่างที่ส่งสัญญาณว่าเขาได้พบหนทางนั่นแล้ว
ก็เมื่อทุกชิ้นที่ลงลายเซ็นและใส่กรอบเสร็จ

พอมาถึงบ้าน ความมืดภายในบ้านมืดสนิท
ผมเปิดไฟดวงแรก นึกขึ้นได้ว่ายังไม่ได้ถามเรื่องที่อยากถาม
แต่คล้ายๆ มีคำตอบอยู่ในความคิดแล้ว

กับรูปเหมือนที่ไม่ค่อยเหมือนนัก
แต่ทุกใบหน้าเหมือนมีอารมณ์ของคนๆ นั้นอยู่ในภาพ

บางทีเขาอาจไม่ได้วาดใบหน้าผู้คนก็ได้
แต่เขากำลังเล่าเรื่องแสงและเงาของตัวเองอยู่ก็เท่านั้น

.

.

.

นับดาวทะเล,เอี้ยว ณ ปานนั้น