เดินหน้าหรือถอยหลัง
posted on 29 Sep 2009 16:31 by lonelysyndrome in Dust-words
“Life must be understood backwards;
but... it must be lived forward.”
“ชีวิตต้องการกลับไปเข้าใจ
แต่ก็ต้องเดินไปข้างหน้า”
มรสุมในชีวิตมีที่มาเสมอ หนักบ้างเบาบ้างก็เชื่อว่ามีที่มา
ไม่มีมรสุมลูกใดไม่มีจุดกำเนิด
เพียงแต่ชีวิตคนเราจดจำปลายทางอันแสนสุขมากกว่า
เพราะฟ้าสางแดดสวย ชีวิตก็สดใสจนหลงลืมความผิดหวัง
ระบบชีวิตเป็นงานอย่างหนึ่งที่ยาก
เพราะน้ำหนักของแรงสองข้างไม่เท่ากันเสมอ
บนพื้นฐานชีวิต มีความต้องการอยู่ตลอดเวลา
ชีวิตเหมือนศิลปะในการประคองตัวบนเส้นลวด
จึงอยู่ที่มือ ไหล่ หัว ไม่ได้อยู่ที่น้ำหนักเท้าเสมอไป
ตัวการของความไม่สมดุล
หรือไปถึงเป้าหมายในชีวิตช้าคือ ‘ปัญหา’
ทางโลกมันก็มีแต่ปัญหา
ปัญหาที่บ้าน ปัญหาที่ทำงาน
ปัญหาญาติพี่น้อง ปัญหาเพื่อน
ปัญหาสังคม ปัญหาการเมือง
ปัญหามลภาวะ ฯลฯ
มองหยาบๆ เหมือนปัญหามีสองกอง
คือปัญหาจากคนอื่น
และปัญหาของเราที่ก่อขึ้นเอง
เราอยากแก้ปัญหาด้วยกันทั้งนั้น
แต่ปัญหาสองกองส่งผลอย่างเดียว คือ ‘ความทุกข์’
ซึ่งเป็น ‘ความทุกข์’ ของเราเอง และเมื่อทุกข์แล้ว
ไม่ค่อยง่ายที่จะปล่อยวาง ทั้งๆ ที่ปัญหาไม่ใช่สิ่งที่ควรจะแบก
มีนิทานเซนเรื่องหนึ่งเล่าว่า
อาจารย์เซนเชื้อจีนรูปหนึ่งนามว่า โฮเคน
พำนักอยู่องค์เดียวเงียบๆ ณ วัดเล็กๆ ต่างจังหวัดแห่งหนึ่ง
วันหนึ่งมีภิกษุอาคันตุกะสี่รูปเดินทางมาขอพำนักอยู่ด้วย
ตกกลางคืนพระอาคันตุกะเหล่านั้นขออนุญาตก่อกองไฟผิงกันหนาวที่ลานวัด
โฮเคนได้ยินพระเหล่านั้นก่อไฟ
พลางโต้ถียงกันล้งเล้งๆ ถึงเรื่องอายตนะภายใน อายตนะภายนอก
ด้วยความอดรนทนไม่ได้ จึงออกมาร่วมวงด้วย
โฮเคนหยิบก้อนหินมาก้อนหนึ่งแล้วถามว่า
“เอาอย่างนี้ก็แล้วกัน พวกคุณคิดว่า
ก้อนหินก้อนนี้อยู่ในใจหรือนอกใจ”
พระรูปหนึ่งตอบว่า
“ตามมติทางพุทธศาสนา ถือว่าทุกสิ่งทุกอย่างเป็นอารมณ์ของใจเพราะฉะนั้น
ผมจึงพูดได้ว่า ก้อนหินก้อนนั้นอยู่ภายในใจ”
โฮเคนบอกว่า “ถ้าคุณแบกก้อนหินชนิดนั้นไว้ในใจทุกเวลาแล้วไซร้
มันคงหนักเอาการซินะ”
สิ่งที่เห็น สิ่งที่ประสบทุกอย่าง
หากเราเอามาแบกรับไว้ในใจอยู่ตลอดเวลาใจเราก็คงหนักอยู่ตลอดไป
และในชีวิตของเรายังต้องพบเจอกับเรื่องราวอีกมากมาย
หากเราไม่วางมันเอาไว้นอกใจบ้าง เราก็ต้องดำรงชีวิตต่อไปอย่างกดดันหนักอึ้ง
แต่ยังไง ชีวิตก็ต้องเดินไปข้างหน้า
แม้เรื่องราวข้างหลังยังไม่เรียบร้อย
ทว่าการจมอยู่กับปัญหาที่ยังไม่คลี่คลาย
ก็เท่ากับว่ายังไม่สามารถก้าวไปข้างหน้าได้อย่างอิสระ
แบกทุกข์และปัญหาไว้บนบ่าที่หนักอึ้ง
หรือเราจะยอมหยุดนิ่ง ทบทวนและย้อนมองกลับไป
แม้กระทั่งเสียเวลาและเจ็บปวดก็ตาม
เพื่อความเข้าใจ เพื่อความเป็นอิสระจากปัญหา
และอยู่กับมันได้อย่างแท้จริง
but... it must be lived forward.”
“ชีวิตต้องการกลับไปเข้าใจ
แต่ก็ต้องเดินไปข้างหน้า”
Soren Kierkegaard
นักปรัชญาชาว Denmark
1813 – 1855
.
.
.
.
มรสุมในชีวิตมีที่มาเสมอ หนักบ้างเบาบ้างก็เชื่อว่ามีที่มา
ไม่มีมรสุมลูกใดไม่มีจุดกำเนิด
เพียงแต่ชีวิตคนเราจดจำปลายทางอันแสนสุขมากกว่า
เพราะฟ้าสางแดดสวย ชีวิตก็สดใสจนหลงลืมความผิดหวัง
ระบบชีวิตเป็นงานอย่างหนึ่งที่ยาก
เพราะน้ำหนักของแรงสองข้างไม่เท่ากันเสมอ
บนพื้นฐานชีวิต มีความต้องการอยู่ตลอดเวลา
ชีวิตเหมือนศิลปะในการประคองตัวบนเส้นลวด
จึงอยู่ที่มือ ไหล่ หัว ไม่ได้อยู่ที่น้ำหนักเท้าเสมอไป
ตัวการของความไม่สมดุล
หรือไปถึงเป้าหมายในชีวิตช้าคือ ‘ปัญหา’
ทางโลกมันก็มีแต่ปัญหา
ปัญหาที่บ้าน ปัญหาที่ทำงาน
ปัญหาญาติพี่น้อง ปัญหาเพื่อน
ปัญหาสังคม ปัญหาการเมือง
ปัญหามลภาวะ ฯลฯ
มองหยาบๆ เหมือนปัญหามีสองกอง
คือปัญหาจากคนอื่น
และปัญหาของเราที่ก่อขึ้นเอง
เราอยากแก้ปัญหาด้วยกันทั้งนั้น
แต่ปัญหาสองกองส่งผลอย่างเดียว คือ ‘ความทุกข์’
ซึ่งเป็น ‘ความทุกข์’ ของเราเอง และเมื่อทุกข์แล้ว
ไม่ค่อยง่ายที่จะปล่อยวาง ทั้งๆ ที่ปัญหาไม่ใช่สิ่งที่ควรจะแบก
มีนิทานเซนเรื่องหนึ่งเล่าว่า
อาจารย์เซนเชื้อจีนรูปหนึ่งนามว่า โฮเคน
พำนักอยู่องค์เดียวเงียบๆ ณ วัดเล็กๆ ต่างจังหวัดแห่งหนึ่ง
วันหนึ่งมีภิกษุอาคันตุกะสี่รูปเดินทางมาขอพำนักอยู่ด้วย
ตกกลางคืนพระอาคันตุกะเหล่านั้นขออนุญาตก่อกองไฟผิงกันหนาวที่ลานวัด
โฮเคนได้ยินพระเหล่านั้นก่อไฟ
พลางโต้ถียงกันล้งเล้งๆ ถึงเรื่องอายตนะภายใน อายตนะภายนอก
ด้วยความอดรนทนไม่ได้ จึงออกมาร่วมวงด้วย
โฮเคนหยิบก้อนหินมาก้อนหนึ่งแล้วถามว่า
“เอาอย่างนี้ก็แล้วกัน พวกคุณคิดว่า
ก้อนหินก้อนนี้อยู่ในใจหรือนอกใจ”
พระรูปหนึ่งตอบว่า
“ตามมติทางพุทธศาสนา ถือว่าทุกสิ่งทุกอย่างเป็นอารมณ์ของใจเพราะฉะนั้น
ผมจึงพูดได้ว่า ก้อนหินก้อนนั้นอยู่ภายในใจ”
โฮเคนบอกว่า “ถ้าคุณแบกก้อนหินชนิดนั้นไว้ในใจทุกเวลาแล้วไซร้
มันคงหนักเอาการซินะ”
สิ่งที่เห็น สิ่งที่ประสบทุกอย่าง
หากเราเอามาแบกรับไว้ในใจอยู่ตลอดเวลาใจเราก็คงหนักอยู่ตลอดไป
และในชีวิตของเรายังต้องพบเจอกับเรื่องราวอีกมากมาย
หากเราไม่วางมันเอาไว้นอกใจบ้าง เราก็ต้องดำรงชีวิตต่อไปอย่างกดดันหนักอึ้ง
แต่ยังไง ชีวิตก็ต้องเดินไปข้างหน้า
แม้เรื่องราวข้างหลังยังไม่เรียบร้อย
ทว่าการจมอยู่กับปัญหาที่ยังไม่คลี่คลาย
ก็เท่ากับว่ายังไม่สามารถก้าวไปข้างหน้าได้อย่างอิสระ
แบกทุกข์และปัญหาไว้บนบ่าที่หนักอึ้ง
หรือเราจะยอมหยุดนิ่ง ทบทวนและย้อนมองกลับไป
แม้กระทั่งเสียเวลาและเจ็บปวดก็ตาม
เพื่อความเข้าใจ เพื่อความเป็นอิสระจากปัญหา
และอยู่กับมันได้อย่างแท้จริง
Tags: kierkegaard, soren, ชีวิต, ทุกข์, พุทธ4 Comments