ผลึก แสง และการมองเห็น
posted on 01 Dec 2009 16:50 by lonelysyndrome in Dust-words
-1-
หากคุณเจ็บป่วย หรือใกล้สิ้นลม คุณคิดจะทำอะไร?
-2-
ในอาทิตย์เดียวกันมีข่าวความตายให้ได้รับรู้
อดีตนายกสมัคร สุนทรเวชสิ้นลมด้วยโรคมะเร็ง
สุนัทที เนื่องจำนง นักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ชื่อดังถูกคนร้ายยิงตายคาที่ด้วยเรื่องที่อาจจะมาจากผลประโยชน์ทางธุรกิจ
นายเคนเน็ท เอลล์ ครูสอนดำน้ำฆ่าตัวตายเนื่องจากผิดหวังจากความรัก ด้วยการซื้อถ่านมาจุดเผาภายในรถยนต์ของตัวเองจนขาดอากาศหายใจ
โซแลนเก แมคนาโน อดีตนางงามอาร์เจนติน่า ปี 2537 วัย 38 ปี เสียชีวิตหลังทำศัลยกรรมกระชับสะโพก
และความตายรายวันที่เกิดขึ้นทั่วโลกจากสงคราม ความยากจน และภัยสังคม
-3-
ผมกำลังอ่าน “ป่วย 3 เดือน เกิดสมุดเล่มนี้” ของท่านพุทธทาส
เป็นการจดบันทึกที่เกิดระหว่างการเจ็บป่วยตลอดสามเดือนก่อนสิ้นลมหายใจในปีถัดมา (2536)
ลายมือที่อ่านง่าย ถ้อยคำที่เข้าถึงใจ สะท้อนภาพของความจริงที่เป็นเหมือนแก้วที่สว่างและสงบ สะท้อนออกมาจากลมหายใจที่ใคร่ครวญและผ่านการปฏิบัติมาแล้ว
มีความหมายมากในอนาคตของโลก
เป็นมรดกหรืออนุสาวรีย์ของการมีชีวิตอยู่
โดยเป็นทั้งรูปธรรมและนามธรรมแล้วแต่ใครจะสัมผัส จับต้อง หรือมองเห็น
มีคำถามว่า ความฉลาด เงินทอง ความเร็ว อำนาจ ความรัก เป็นสิ่งที่ใครๆ ต้องการ อยากได้จริงหรือ?
ส่วนใหญ่ไม่ปฏิเสธ! เพราะทางกายภาพเป็นสิ่งที่นำความสุขที่จับต้องได้ แม้ระยะสั้นๆ มาให้
แต่ใน “ป่วย 3 เดือน เกิดสมุดเล่มนี้” พูดถึงสิ่งที่มองไม่เห็นและตรงข้ามกับสิ่งเหล่านั้น
ฟังดูอาจน่าเบื่อ แต่จริงๆ แล้วภาษาที่รัดกุม และตกผลึกแล้ว
พูดถึงข้างใน ความว่าง ความสว่าง ที่ฉายให้เห็นถึงทุกข์ด้วยลายมือ ท่าทีสนุกสนานของคนที่ไม่กลัวความตายอย่างมีชีวิตชีวา
(จากบันทึกลายมือ หน้า 15 "ป่วยสามเดือนเกิดสมุดเล่มนี้" มกรา-กุมภา-มีนา 2535 ของท่านพุทธทาส ภิกขุ)
-4-
ปี ค.ศ. 1926 โคลด โมเนท์ (Claude Monet) ขึงผ้าใบขนาดใหญ่นับสิบเฟรมในบ้านเพื่อวาดภาพชุดสุดท้าย
ภาพชุดสุดท้ายของโมเนท์ เต็มไปด้วยการปาดสีลงเฟรมที่ลงหนัก เบา หวาน ลึก และพริ้งพราย
สะท้อนภาพอิมเพรชั่นนิสม์ที่คลี่คลายของเขาออกมาเป็นภาพนามธรรมที่น่าประหลาดใจ
.
.
.
.
.
“บึงบัว”(Water lily-1920-1926) เหลือเพียงแต่อารมณ์อันอ่อนไหวของมนุษย์ในรูปแบบของนามธรรมในที่สุด
เหลือเพียงเส้น แสง สี สะท้อนกันไปมาในภาพให้ใครๆ ได้ลงลึก
เสร็จสิ้นภาพวาดชุดดังกล่าว โมเนท์ก็สิ้นใจในเดือนสุดท้ายของปีเดียวกัน
เหนือจากประวัติศาสตร์ทางศิลปะไปนั้น
ภาพบึงบัวของโมเนท์สะท้อนแรงบันดาลใจภายในของมนุษย์คนนึงให้คนรุ่นหลังได้รับรู้
มูลค่าของภาพวาดมหาศาล แต่ความหมายของผลึกที่ตกตะกอนออกมามีค่ามากกว่ายิ่งนัก
ธรรมชาติภายในและภายนอกอาจเป็นหนึ่งเดียวกัน
ต้องการความสงบ เรียบง่ายเหมือนๆ กัน
แล้วแต่ใครจะตีความ
แต่อย่างน้อยก็รับรู้ว่าความเจ็บป่วยทางกาย ไม่ได้มีผลต่อภาวะภายในแม้แต่น้อย
โมเนท์อาจต้องการบอกด้วยภาพสุดท้ายของเขา
อ่าน “ป่วย 3 เดือน เกิดสมุดเล่มนี้” ของท่านพุทธทาส และดูรูปวาด “Water lily” ของโมเนท์
แล้วรู้สึกว่าความสุขไม่ได้มีความหมายเท่ากับการมองเห็นความจริง
มากไปกว่านั้น การรู้จักความทุกข์จริงๆ และอยู่กับมันได้อย่างไร มีค่ายิ่งกว่า!!